Wprowadzenie

Bluszczyk kurdybanek ma płożące pędy, naprzeciwległe, okrągławonerkowate liście o karbowanym brzegu i drobne fioletowoniebieskie kwiaty w kątach liści. Karta dotyczy ziela Glechoma hederacea.

Występowanie

Rośnie na trawnikach, w ogrodach, zaroślach i przy skrajach lasów, często na glebie wilgotnej i w półcieniu. Może tworzyć rozległe skupienia dzięki ukorzeniającym się pędom.

Zbiór i suszenie

Składniki aktywne

Badania składu ziela wykazały kwasy fenolowe, m.in. rozmarynowy i chlorogenowy, oraz flawonoidy i ich glikozydy. Badania wyciągów w laboratorium nie potwierdzają skuteczności domowego naparu w leczeniu chorób.

Natura zioła

W ujęciu TCM bluszczyk ma smak nieco gorzki i ostry oraz naturę chłodną i suchą.

Wskazania

Tradycyjne zastosowanie.

W TCM ziele bluszczyku wiązano z Flegmą-Wilgocią Płuc oraz Wilgocią-Zimnem głowy, gdy występował mokry, nieżytowy kaszel, zaleganie śluzu, wodnista wydzielina z nosa i zatkanie górnych dróg oddechowych. W polskim zielarstwie sięgano po kurdybanek przy kaszlu z wydzieliną i przewlekłym nieżycie, a także przy „piasku” w drogach moczowych; zewnętrznie używano go na drobne rany, czyraki, sączącą egzemę oraz do płukania podrażnionych dziąseł i gardła. Najważniejszy w obrazie oddechowym jest mokry, nie suchy kaszel.

Wg zachodniej tradycji zielarskiej bluszczyk jest cierpki, gorzki, „metaliczny”, chłodny, suchy i aromatyczny:
Dawniej bardzo szeroko stosowany, zwłaszcza przy chorobach płuc — dziś niemal zapomniany.

Uszy — dawniej sięgano po bluszczyk przy:
dzwonieniu, brzęczeniu i szumie w uszach, niedosłuchu; przeziębieniach z zajęciem trąbek słuchowych, zapaleniu ucha środkowego; przewlekłych kłopotach oddechowych, które zaczęły się od zablokowania trąbki słuchowej (opisano przewlekłe zapalenie oskrzeli trwające od infekcji ucha w dzieciństwie); w tym obrazie bywa też osłabienie nerek. Dawniej sokiem przemywano uszy, a wciągany nosem sok stosowano przy uporczywych bólach głowy.

Oddech: ostre przeziębienia; przekrwienie nosa; przewlekłe zaleganie w płucach; gorący, mokry kaszel z bulgotaniem w piersi (inne kaszle może pogarszać).

Głowa i umysł: przygnębienie; ból głowy; jęczmień, bolące oczy (zewnętrznie); owrzodzenia ust.

Trawienie: niestrawność, nieżyt żołądka i jelit, kolka, wzdęcia, gazy, kłujące bóle; żółtaczka z zatkania pęcherzyka lub wątroby; przekrwienie śledziony i węzłów.

Mocz: krwawy, cuchnący mocz.

Krążenie i nerwy: dawniej „reguluje bicie serca, rozrzedzając krew”; rwa kulszowa, dna biodra, zapalenie stawów dłoni i kolan; przedwczesne starzenie; skurcze po gorączce.

Skóra: ropnie, guzy, „zbieranie się”; wykwity skórne, szkorbut.

Metale ciężkie: dawniej malarze używali go przy kolce ołowicznej i dla zapobiegania jej; współcześnie przy wyprowadzaniu ołowiu, rtęci i aluminium.

Nowotwory i silne gorąco: dawny środek przy nowotworach — gdy język jest ciemnoczerwony w środku, czerwony gdzie indziej, a środek „rozpada się” jak siekane mięso (gorąco dezorganizujące tkanki).

Niemowlęta: ząbkowanie, kolka, skurcze, niepokój.

Nie ma aktualnych badań potwierdzających wszystkie tradycyjne wskazania opisane w tej monografii.
To tradycyjne zastosowanie, nie diagnoza ani obietnica leczenia.

Do czego stosujemy

Tradycyjnie rozważano bluszczyk przy mokrym kaszlu z zalegającą wydzieliną i wodnistym katarze, odrębnie przy piasku lub podrażnieniu dróg moczowych oraz zewnętrznie przy sączących drobnych zmianach skóry i podrażnieniu gardła. Same nazwy „Flegma-Wilgoć” i „Wilgoć-Zimno” nie zastępują oceny objawów.

Jak stosujemy

Do potraw używaj prawidłowo oznaczonego, umytego i drobno pokrojonego świeżego ziela albo suszonej przyprawy spożywczej. Dodawaj niewielką ilość do smaku. To sposób kulinarny, nie schemat kuracji.

Dawkowanie

Dla opisanej przyprawy nie podaje się dawki leczniczej. Przywołane źródła nie ustalają zweryfikowanego schematu leczenia domowym naparem. Historycznych ilości ziela i mililitrów nalewki nie należy przeliczać na łyżeczki ani traktować jako jednej dawki.