Wprowadzenie

Babka lancetowata jest byliną tworzącą przy ziemi rozetę długich, wąskich liści z wyraźnymi podłużnymi nerwami. Ponad liśćmi wyrastają bezlistne pędy zakończone krótkimi, gęstymi kłosami. Podczas kwitnienia widać jasne, wystające pylniki. Karta dotyczy liścia babki lancetowatej — Plantaginis lanceolatae folium.

Występowanie

W Polsce jest pospolita na łąkach, pastwiskach, trawnikach i polanach. Miejsce występowania nie przesądza o przydatności do zbioru. Wybieraj czyste stanowiska, z dala od ruchliwych dróg, odchodów zwierząt i terenów objętych opryskami.

Zbiór i suszenie

Składniki aktywne

Liście zawierają śluzy roślinne, czyli mieszaniny polisacharydów, oraz glikozydy irydoidowe, m.in. aukubinę i katalpol. Występują także związki fenolowe, w tym akteozyd, i flawonoidy. Wyników badań pojedynczego związku nie można automatycznie przenosić na skuteczność domowego naparu.

Natura zioła

Smak: nieco ściągający, słony, gorzki. Natura: zimna, z potencjałem suchym i wilgotnym. Kierunek: uspokajający, ściągający, odbudowujący, udrożniający, stabilizujący.

Wskazania

Tradycyjne zastosowanie. Dawniej sięgano po liść babki lancetowatej, gdy objawy układały się w obraz opisywany przez medycynę chińską.

Wg medycyny chińskiej udrażnia Gorący Śluz, chłodzi i nawilża Płuca, odprowadza Wiatr i Gorąco z Płuc:
Gorący Śluz w Płucach, suchość Płuc, kaszel w zespole Wiatru i Gorąca.

Wg medycyny chińskiej chłodzi Ogień Wątroby i nawilża Yin Wątroby:
Ogień Wątroby, niedobór Yin Wątroby.

Wg medycyny chińskiej przekształca Gorącą Wilgoć w Wątrobie i Jelicie Grubym; nawilża suche jelito:
Gorąca Wilgoć Wątroby i jelit, suchość jelit.

Wg medycyny chińskiej odprowadza toksyczne Gorąco z Powierzchni i usuwa Gorąco z Krwi:
Toksyczne Gorąco skóry, Gorąco Krwi.

Wg zachodniej tradycji zielarskiej babka jest gorzka, ziemista, chłodna, wilgotna i zarazem wysuszająca — włóknista, śluzowa, ściągająca:
Stan tkanek: podrażnienie, suchość, wiotkość, zastój z gniciem. Babka rośnie na mocno udeptanej ziemi i „wyciąga” z niej wodę — w tradycji to jeden z najlepszych środków ściągających na zewnątrz: brud, zakażenie, ropę, jad (węży, pszczół, komarów, jadowitych pająków) i ciała obce. Chłodzi i nawilża podrażnione błony, a zarazem ściąga i „podciąga” śluz i wodę. Nerki wzmacnia odżywczo, zamiast je forsować.

Oczy i uszy — dawniej sięgano po babkę przy:
zapaleniu spojówek i powiek, przekrwionych, suchych, czerwonych oczach (ciepły okład na zamknięte oko, potem przemywanie); słabym wzroku, światłowstręcie, zaćmie; oczach obolałych od łez i nozdrzach od wydmuchiwania nosa. Ból ucha, nerwoból twarzy; głuchota nieżytowa (w tradycji z sokiem pokrzywy).

Zęby i jama ustna:
Ropnie zębów, zakażenie po leczeniu kanałowym, przed lub po zabiegu (płukanka) — w tradycji niemal niezawodny przy wyciąganiu ropy spod zęba; wszelki ból zębów i dziąseł; pleśniawki u dzieci.

Oddech:
Ból gardła, przewlekłe zapalenie tchawicy; przeziębienia, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc; suchy kaszel brzmiący tak, jakby chory próbował wykasłać włókno utkwione w gardle lub piersi; stare, zakażone zapalenia płuc — wyciąga wodę i śluz z głębi. Zwłóknienia płuc, rozedma, gruźlica. Pomoc przy rzucaniu palenia — papieros przestaje smakować, płuca się oczyszczają.

Trawienie i wątroba:
Choroby śluzówki przewodu pokarmowego ze szczypiącymi, kolkowymi bólami; ból brzucha, biegunka, hemoroidy (napar w mleku); zapalenie jelita grubego, czerwonka; gorąco i suchość jelit; zaparcie (namoczone nasiona, jak babka płesznik). Wg tradycji wschodniej bakteryjne zapalenie jelit. Zapalenie wątroby, żółtaczka.

Nerki i pęcherz:
Choroby nerek, ich owrzodzenie i zapalenie; obrzęki; infekcje pęcherza, trudności z oddawaniem moczu; nietrzymanie moczu u dzieci i starszych; ból lędźwi. Wg medycyny chińskiej nasiona babki wzmacniają Nerki — obrzęki, woda w płucach, zapalenie nerek, rzeżączka i związany z nimi ból lędźwi.

Kobiety: zapalenie pochwy, upławy (także irygacja); „gorąca macica”; nadmierne miesiączki.

Mięśnie i nerwy: ból lędźwi; skręcenia, naciągnięcia (zewnętrznie); nerwobóle; jednostronne porażenie nerwu twarzowego (tradycja indiańska — włókna w liściu jako znak nerwów).

Skóra:
Zapalne choroby skóry z kłującym, swędzącym lub piekącym bólem. Brudne rany, otwarte owrzodzenia, czyraki, ropnie, oparzenia, podrażnienia, oparzenia słoneczne, bluszcz trujący (zewnętrznie). Trądzik, liszajec, egzema. Ukąszenia owadów i węży — dawniej przy ukąszeniu grzechotnika okłady z odwaru babki z wiązem śliskim i oliwą.

Inne:
Krwotoki zewnętrzne i wewnętrzne, zwłaszcza z owrzodzeń; szkorbut z gorącem; obniżanie cholesterolu. Wg tradycji wschodniej wyniszczenie i opóźniony rozwój niemowląt; chłodzi i usuwa Wilgoć.

Uwaga z tradycji: babka azjatycka niewskazana u mężczyzn z wyciekiem nasienia z niedoboru Nerek.

Nie ma aktualnych badań potwierdzających wszystkie tradycyjne wskazania opisane w tej monografii.
To tradycyjne zastosowanie, nie diagnoza ani obietnica leczenia.

Do czego stosujemy

Tradycyjnie rozważano liść babki lancetowatej przy dwóch oddechowych obrazach: suchym, drażniącym kaszlu z suchym i bolesnym gardłem albo pełnym kaszlu z gęstą żółtą wydzieliną. Osobno stosowano świeży liść zewnętrznie na drobne uszkodzenia, ukąszenia i podrażnienia skóry. Same nazwy TCM „Suchość Płuc” i „Flegma-Gorąco” nie wystarczają do wyboru zioła.

Jak stosujemy

Rozdrobnione, suszone liście zalej odmierzoną ilością wrzątku. Zaparzaj pod przykryciem, następnie przecedź. Czas przygotowania i sposób użycia konkretnego preparatu sprawdź w ulotce. Odważaj liście w gramach: objętość łyżeczki zależy od rozdrobnienia.

Dawkowanie

Dorośli i młodzież od 12 lat: 2 g suszonych liści na 150–250 ml wrzątku, 2–3 razy dziennie, czyli łącznie 4–6 g liści na dobę.
Jeżeli objawy utrzymują się ponad tydzień lub pogarszają, skonsultuj się z lekarzem. Przy duszności, gorączce lub ropnej plwocinie skontaktuj się z lekarzem wcześniej.